Wat blijkt uit PISA 2025?
De nieuwe PISA-resultaten zijn opnieuw zorgelijk. In september 2026 werden de resultaten van PISA 2025 gepubliceerd. Daaruit blijkt dat 39 procent van de Nederlandse 15-jarigen niet het minimale niveau voor leesvaardigheid haalt. Dat betekent dat bijna vier op de tien jongeren moeite hebben met lezen op een niveau dat nodig is om goed mee te kunnen komen op school en in de maatschappij. In 2022 ging het nog om ongeveer een derde van de leerlingen. Bovendien is de gemiddelde leesprestatie van Nederlandse jongeren sinds 2022 verder gedaald. Dat zijn cijfers om serieus te nemen.
Als docent Nederlands zie ik in mijn lessen dat leerlingen om verschillende redenen moeite kunnen hebben met lezen. De ene leerling vindt het lastig om de hoofdgedachte van een tekst te bepalen, terwijl een andere leerling moeite heeft met verbanden leggen of conclusies trekken. Soms is de woordenschat een struikelblok en soms ontbreekt vooral het vertrouwen om aan een moeilijke tekst te beginnen.
Daarom geloof ik niet in één standaardaanpak voor leesvaardigheid.
Begrijpend lezen begint bij een passende tekst
Leesvaardigheid verbeteren betekent voor mij niet alleen oefenen met vragen over een tekst. Een leerling moet leren begrijpen wat er staat, informatie kunnen verbinden en kunnen uitleggen hoe hij of zij tot een antwoord komt.
In mijn individuele lessen kijk ik daarom eerst naar wat een leerling nodig heeft. Waar gaat het goed en waar loopt de leerling vast? Vanuit daar maak ik een les op maat.
Ik vind het daarbij belangrijk om teksten te gebruiken die aansluiten bij de leefwereld en interesses van de leerling. Een tekst over sport, muziek, games, technologie of een actueel onderwerp kan een veel betere aanleiding zijn om te lezen dan een willekeurige tekst uit een methode.
Dat betekent niet dat de teksten altijd gemakkelijk zijn. Juist een uitdagende tekst kan waardevol zijn wanneer een leerling de juiste begeleiding krijgt om deze te begrijpen.
Leesvaardigheid en taalvaardigheid horen bij elkaar
Goed kunnen lezen staat niet los van de rest van de taalvaardigheid. Woordenschat, begrijpend lezen, schrijven en mondelinge taalvaardigheid versterken elkaar.
Tijdens mijn taallessen besteed ik daarom niet alleen aandacht aan het antwoord op een leesvraag. We bespreken woorden, formuleren gedachten, zoeken informatie terug in de tekst en praten over wat de schrijver bedoelt. Zo leert een leerling steeds bewuster omgaan met taal.
Lezen als vaste gewoonte
Naast gerichte begeleiding is het belangrijk dat lezen een vanzelfsprekend onderdeel van het dagelijks leven wordt. Dat hoeft niet altijd een boek te zijn. Een nieuwsartikel, tijdschrift, interview, blog of online tekst biedt ook waardevolle kansen om leeservaring op te doen. Juist de afwisseling in teksten helpt leerlingen om verschillende manieren van lezen te oefenen. Soms lees je om informatie te vinden, soms om een mening te vormen en soms gewoon voor je plezier.
Ook de keuze van een tekst speelt daarbij een belangrijke rol. Wanneer een leerling iets interessant vindt, is de bereidheid om te lezen vaak groter. Daarom zoek ik samen met de leerling naar teksten die aansluiten bij zijn of haar interesses en niveau. Door regelmatig te lezen en te bespreken wat er staat, groeit niet alleen de leesvaardigheid, maar ook de woordenschat, het tekstbegrip en het vertrouwen om steeds moeilijkere teksten aan te pakken.
Bij Wijs in Nederlands geef ik individuele Nederlandse lessen waarbij ik de inhoud en het niveau afstem op de leerling. Geen standaardprogramma, maar lessen op maat waarin we gericht werken aan de vaardigheden die op dat moment nodig zijn.
Samen werken aan betere leesvaardigheid
De nieuwe PISA-resultaten laten zien dat leesvaardigheid aandacht nodig heeft. Maar uiteindelijk begint verbetering bij de individuele leerling.
Door regelmatig te lezen, verschillende soorten teksten te gebruiken en samen te bespreken wat een leerling leest, kunnen we gericht werken aan begrijpend lezen en taalvaardigheid. Daarbij vind ik het belangrijk dat een leerling niet alleen leert hoe hij een tekst moet aanpakken, maar ook steeds meer vertrouwen krijgt in zijn eigen leesvaardigheid.
Dat is waar ik met Wijs in Nederlands voor sta: individuele taallessen op maat, waarbij we samen werken aan leesvaardigheid, begrijpend lezen en taalvaardigheid.
Merk je dat jouw kind moeite heeft met begrijpend lezen, teksten lastig vindt of extra ondersteuning nodig heeft voor Nederlands? Neem dan gerust contact op. Samen kunnen we bekijken waar de moeilijkheden liggen en hoe ik jouw kind gericht kan helpen.
